عبد الحسين شهيدى صالحى

261

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

مركزى آستان قدس ( شمارهء 6994 ) محفوظ است . و همچنين پنج نسخه در كتابخانهء آيت الله مرعشى در قم . مؤلف تفسير ديگرى دارد بدين شرح : مجمع البحار در يك مجلد به زبان فارسى و شيوهء عرفانى و فلسفى شامل بخشى از قرآن كريم . مؤلف چون بحر الاسرار را به نظم كشيد به مناسبت مقام و مقال مطالبى آورده بود كه براى مبتديان ضرورت ندارد و همان تفسير منظوم را در اين اثر خود به نثر نگاشته و مطالبى كه لازم نبود را حذف كرد . مؤلف بر وفق مشرب عرفانى و فلسفى به تفسير و تأويل آيات قرآن پرداخته است و شامل يك مقدمه و دو مقصد و يك خاتمه است : مقدمه ) در شرح امهات بحار وجودى ؛ مقصد اول ) در كيفيت انشعاب بحور دهگانه ؛ مقصد دوم ) در تقسيم بحور اكوان ؛ خاتمه ) در شرح حديث « انا نقطة تحت الباء » سال فراغت از تأليف 1208 ق بوده است . نسخه‌هاى اين تفسير شايع است . از جمله پنج نسخه در كتابخانهء مركزى آستان قدس و همچنين نسخه‌اى ( شماره 6416 ) ضمن مجموعه‌اى در كتابخانهء آية الله مرعشى قم موجود است . منابع : الذريعة ، 3 / 29 ؛ فهرست الفبائى آستان قدس ، 82 ، 495 ؛ فهرست كتابخانهء آية الله مرعشى قم ، 2 / 337 ، 17 / 23 ؛ الكرام البررة ، 1 / 225 ؛ فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى ، 1 / 6 . تفسير شهرستانى ، اثر سيد ميرزا مهدى شهرستانى ( اصفهان 1130 - كربلا 1216 ق ) فرزند سيد ميرزا ابو القاسم موسوى شهرستانى حائرى ، از علماى شيعه و ائمهء فتوى و مراجع تقليد . او يكى از « مهدى » هاى چهارگانه است كه پس از وحيد بهبهانى از براى رهبرى و مرجعيت تقليد نامزد شده بودند كه عبارت هستند از : 1 ) سيد مهدى خراسانى ، 2 ) سيد مهدى بحر العلوم ، 3 ) مهدى نراقى ، 4 ) مؤلف ( نيز - آل شهرستانى ) . تفسير مورد بحث در يك مجلد به زبان عربى و شيوهء كلامى و روائى شامل شرح بخشى از قرآن كريم است . مؤلف در اين اثر